اصولداستان یارانعبادات

فقه بخش اول

فصل اول

احکام طهارت

تعریف طهارت

معنای لغوی: طهارت در لغت بمعنای نظافت از پلیدیهای حسی مانند: نجاستها، و از ناپاکی های معنوی مانند: عیبها و گناهان، می باشد.

تطهیر:

به معنی نظافت و پاک کردن است.

معنای شرعی و اصطلاحی طهارت:

طهارت بمعنای نظافت از بی وضوئی و یا پلیدی می باشد.

حدث:

عبارت از همان وصف شرعی است که در اعضای بدن انسان حلول می کند و طهارت را از بین می برد، چنانچه بر شخصی که وضو دارد، حالتی پیش می آید و وضویش را می شکند، و در اینصورت همین وصف شرعی که وضویش را شکسته گویا در آن شخص حلول نموده است.

خبث:

به هر آن چیزی که شرعا پلید و آلوده به حساب آید اطلاق می گردد، مانند: بول و براز و خون جاری.

جایگاه طهارت در اسلام

اسلام به پاکیزگی اهمیت فراوانی قائل شده است، زیرا انسان در همه ی  عرصه های زندگی دینی و دنیوی خویش نیاز شدیدی به آن دارد:

۱: طهارت (پاکیزگی) کلید نماز است، و برای هیچ کس اهمیت و ارزش نماز در اسلام پنهان نیست، خداوند متعال می فرماید:

ای کسانیکه ایمان آورده اید چون به نماز برخیزید صورتها و دستهایتان را تا آرنجها بشوئید و سرهایتان را مسح کنید و پاهایتان را تا قوزکها بشوئید و اگر در حالت جنابت بودید خود را پاک سازید.

و پیامبر r فرموده اند:

مِفْتَاحُ الْصَّلَوَهِ الطَّهُوْرُ، وَ تَحْرِیْمُهَا الْتَکْبِیْرُ ، وَ تَحْلِیْلُهَا الْتَسْلِیْمُ

طهارت کلید نماز، تکبیر تحریمش و سلام دادن تحلیلش است.

چون حدث مانع از خواندن نماز می باشد، گویا همانند قفلی می ماند که بر شخص بی وضوء زده شده است، پس هرگاه بی وضوئی اش بوسیله ی طهارت بر طرف گردد قفل باز می گردد و مانع دور  می شود.

۲: طهارت جزئی از ایمان می باشد، پیامبر r فرموده اند:

الطُّهُوْرُ شَطْرُ الْاِیْمَانِ، وَ الْحَمْدُ للهِ تَمْلَاُ الْمِیْزَانَ

پاکیزگی جزء ایمان است، و الحمدالله میزان (ترازوی روز قیامت) را پر می کند.

منظور از (طهور) پاکیزگی بدن از پلیدیها و بی وضوئیها و پاکی نفس از آلودگیها معنوی است، و طهور با این معنای فراگیرش جزء بزرگی از ایمان کامل را تشکیل می دهد، (همان ایمان کاملی) که مرکب از تصدیق و اقرار و عمل می باشد

برخی می گویند:

منظور قول پیامبرr این است که وضوء جزء نماز می باشد، زیرا ایمان بر نماز اطلاق می گردد، چنانچه خداوند می فرماید:

و خداوند اینطور نیست که ایمان شما را ضایع گرداند.

 (یعنی آن نمازتان را که بسوی بیت المقدس خوانده اید، ضایع گرداند).

۴: طهارت عنوانی است بر فطرت سالم انسانی، و مظهری است که دلالت بر تمدن و پیشرفت انسان می کند، پیامبر r فرموده اند ده چیز از فطرت اند:

عَشْرٌ مِنَ الْفِطْرَهِ، قَصُّ الْشَارِبِ، وَ اِعْفَاءُ الْلَّحْیَهِ وَ الْسِّوَاکُ، وَ اِسْتِنثَاقُ الْمَاءِ، وَ قَصُّ الْاَظَافِرِ، وَ غَسُلُ الْبَرَاجِمِ، وَ نَتْفُ الْاِبِطِ، وَ حَلْقُ الْعَانَهِ، وَ اِنْتِقَاصُ الْماَءِ  

کوتاه کردن سبیلها، دراز کردن ریش، مسواک زدن، آب در بینی نمودن، گرفتن ناخنها، شستن لای انگشتان، کندن موی زیر بغل، تراشیدن موی زیرناف، و استنجاء کردن با آب.

مصعب بن شیبهY که یکی از راویان می باشد می گوید: مورد دهم را فراموش کردم، البته احتمال دارد آب در دهان نمودن باشد.

۴: طهارت سبب رسیدن به محبت و رضوان الهی می باشد، در همین مورد در قرآن مجید اینچنین آمده:ترجمه:

همانا خداوند توبه کننده گان و پاکیزگان را دوست می دارد.

باز هم خداوند می فرماید:

هرگز در آنجا نه ایست، چون مسجدی که از نخستین روز بر پایه ی تقوا بنا شده، سزاوارتر است که درآنجا به نماز بایستی، (زیرا) در آنجا مردانی هستند که دوست دارند خود را پاک سازند، و خدا کسانی را که خواهان پاکی اند دوست می دارد.

۵: طهارت از آن اموری است که خداوند انسان را در قبر (عالم برزخ) بعد از اینکه وی را در مورد عقیده اش مورد بازجوئی قرار می دهد، وی را بخاطر ترک کردن طهارت مورد بازخواست و عذاب قرار می دهد.

از حضرت ابن عباس ۶ روایت شده که یکدفعه پیامبرr از کنار دو قبر گذشتند و گفتند :

اَنَّهُمَا لَیُعَذَّبَانِ، وَ مَا یُعَذَّبَانَ فِیْ کَبِیْرٍ، اَمَّا اَحَدُهُمَا فَکَانَ لَا یَسْتَتِرُ مِنَ الْبَوْلِ، وَ اَمَّا الْآخَرُ فَکَانَ یَمْشِیْ بِالْنَمِیْمَهِ  


این دو شخص البته عذاب داده می شوند، حالآنکه در باره ی چیز بزرگی در عذاب نیستند، یکی از آنان خودش را از بول ( ادرار ) پاک نمی کرد، و دیگری سخن چینی می نمود.

۶: طهارت سبب نورانی شدن چهره ها و سفیدی آنها در روز قیامت می شود.

رسول اللهr فرموده اند :

اِنَّ اُمَّتِیْ یُدْعَوْنَ یَوْمَ الْقِیَامَهِ غُرَّاً مُحَجَّلِیْنَ مِنْ آثَارِ الْوُضُوْءِ، فَمَنْ اِسْتَطَاعَ مِنْکُمْ اَنْ یُطِیْلَ غُرَّتُهَ فَلْیَفْعَلْ  

همانا امت من در روز قیامت در آن حالیکه بخاطر آثار وضو چهره ها و دست و پاهایشان سفید می باشند فرا خوانده می شوند، پس هر کس از شما می خواهد که سفیدی اش بسیار باشد، پس باید چنین کند( این اعمال را انجام بدهد).

۷: تردیدی نیست که طهارت از مهمترین اسباب جلوگیری از امراض و شیوع آنها در محیط زندگی می باشد، لذا اسلام به نظافت بدن و لباس اهمیت فراوانی می دهد و جامعه را به رعایت نظافت و پاکیزگی تشویق می کند.

 پیامبر r فرموده اند:

ِتَّقُوْ الَّلعَّانَیْنِ قَالُوْا و ما اللَّعَّانَانِ ؟ قَالَ: الَّذِیْ یَتَخَلَّیَ فَیْ طَرِیْقِ الْنَّاسِ اَوْ فِیْ ظِلِّهِم.

از دو ملعون بپرهیزید، گفتند: آنان چه کسانی هستند؟ فرمود: کسی که در راه مردم و یا در سایه آنان قضای حاجت می کند.

آری!

دین مبین اسلام به نظافت خانه ها و کوچه ها، و میادین اهمیت فراوانی داده است، پیامبر r فرموده اند:

اِنَّ اللهَ طَیِّبٌ یُحِبُّ الطِّیْبَ، نَظِیْفٌ یُحِبُّ الْنَّظَافَهَ ، کَرِیْمٌ یُحِبُّ الْکَرَمَ، جَوَّادٌ یُحِبُّ الجْوُْدَ، فَنَظِّفُوْا اَفْنِیَتَکُمْ وَ لَا تَشَبَّهُوْا بِالْیَهُوْدِ

همانا خداوند پاک است و پاکی را دوست دارد، پاکیزه است وپاکیزگی را دوست دارد، بخشنده است و بخشندگی را دوست دارد، سخاوتگر است و سخاوتگری را دوست دارد، و آستانه ی منازلتان را پاکیزه نمائید و همانند یهودیان نباشید. ادامه دارد… برگرفته از کتاب : بازنگری جدید فقه حنفی ترجمه شده توسط استاد محترم مولانا یار محمد امراء

 

برچسب ها
مشاهده بیشتر

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

جای خالی را با عدد مناسب پر کنید *

همچنین ببینید

بستن
دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن