عبادات

ایا منظور از روزه روز عرفه همان عرفات است؟!!!

آیا منظور از روز عرفه همان روز عرفات است؟

پرسش: اکنون در میان مردم این سخن مطرح است که روز عرفه همان روز است که حاجیان در میدان عرفات هستند و به همین علت آن را عرفه می گویند. لذا باید همان روز در کل دنیا روز عرفه باشد و همان روز را روزه بگیرند. از شما می خواهیم در اینمورد توضیح دهید، که منظور از روز عرفه چیست؟
پاسخ: در میان روز عرفه و میدان عرفات فرق وجود دارد، منظور از روز عرفه نهم ذی الحجه است و منظور از عرفات مکانی است که به عرفات نام گذاری شده است . در روز عرفه حاجیان باید در میدان عرفات باشند، در آنجا به دعا و نیایش مشغول می شوند، که این یکی از ارکان حج می باشد. و برای هر کشوری حساب خودشان معتبر است.
عرفه چه روزی است؟
در احادیث آمده است یوم الترویه، یوم عرفه، یوم النحر، یوم عاشورآء . همانطور که از یوم الترویه، روز هشتم ذی الحجه و از یوم النحر، روز دهم ذی الحجه و از یوم عاشورآء روز دهم محرم مراد است، و این روز در هر سال عین آن روز که ابراهیم علیه السلام خواب دید و اسماعیل علیه السلام را ذبح کرد و خداوند بنی اسرائیل را نجات داد نیست، همینطور مراد از یوم عرفه روز نهم ذی الحجه است و عین آن روز که حجاج در میدان عرفات هستند مراد نیست، بلکه در تاریخ نهم ذی الحجه روزه گرفتن ثواب دارد و در هر کشور حساب خودشان معتبر است، چنانکه امام مسلم در اینمورد حدیثی را روایت نموده است و من در اینمورد مطلبی را به طور مستقل نوشته ام.
فرق روز عرفه و عرفات: «عَن عِکْرِمَهَ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ دَخَلْتُ عَلَى أَبِی هُرَیْرَهَ فِی بَیْتِهِ فَسَأَلْتُهُ عَنْ صَوْمِ یَوْمِ عَرَفَهَ بِعَرَفَاتٍ فَقَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ عَنْ صَوْمِ یَوْمِ عَرَفَهَ بِعَرَفَاتٍ (مسند أحمد – (۱۶ / ۲۲۹) عکرمه غلام ابن عباس می فرماید: بر ابوهریره رضی الله عنه در خانه اش وارد شدم از وی در مورد روزه ی روز عرفه در عرفات پرسیدم فرمود: رسول الله صلی الله علیه و سلم از روزه ی روز عرفه در عرفات نهی فرمود.
از این حدیث معلوم می گردد که هدف روز است نه مکان
. یعنی این فضیلت برای این روز است که به آن روز عرفه می گویند، و بخاطر آن مکان نیست که حاجیان آنجا هستند. اگر چنین می بود باید حجاج روزه می گرفتند نه دیگران؛ اما، می بینیم که آنحضرت صلی الله علیه و سلم آنها را از روزه گرفتن در عرفات نهی فرمود. در این حدیث روز عرفه و عرفات هر دو ذکر شده اند . مکان تغییر نمی یابد ؛ اما، روز عرفه، در هر سال از نظر روزهای هفته با سال دیگر فرق می کند.
علت نامگذاری به عرفه: علت نامگذاری این روز به عرفه اینست که ابراهیم علیه السلام در لیله الترویه خواب دید که یکی به او می گوید: خداوند به تو دستور می دهد که فرزندت را ذبح کن؛ وقتی که صبح شد در فکر فرو رفت که آیا این خواب از جانب خدا است، یا از طرف شیطان؟ لذا این روز یوم الترویه؛ یعنی روز فکر کردن نام گذاشته شد. در شب دوم نیز همین خواب را دید و به او گفته شد وعده کن، صبح که شد فهمید و دانست که این خواب از جانب الله است، لذا به یوم عرفه؛ یعنی روزی که آن حکم را دانست و شناخت، نام گذاری شد. در شب سوم نیز همان خواب را دید، پس به ذبح نمودن فرزندش قصد کرد، لذا این روز یوم النحر یعنی روز قربانی نام گذاری شد. امام قرطبی رحمه الله می نویسد: «ویقال : إن إبراهیم رأى فی لیله الترویه کأن قائلاً یقول : إن اللّه یأمرک بذبح ابنک؛ فلما أصبح رَوَّى فی نفسه أی فَکَّر أهذا الحُلْم من اللّه أم من الشیطان؟ فسمّی یوم التَّرْویه . فلما کانت اللیله الثانیه رأى ذلک أیضاً وقیل له الوعد ، فلما أصبح عرف أن ذلک من اللّه فَسُمِّیَ یوم عرفه . ثم رأى مثله فی اللیله الثالثه فَهمَّ بنحره فسُمِّی یوم النَّحْر . (تفسیر القرطبی ـ موافق للمطبوع – (۱۵ / ۱۰۲)
علت نام گذاری به عرفات: اما اینکه چرا به این مکان عرفات می گویند. ابن حجر رحمه الله می فرماید: عبد بن حمید از ابی مجلز روایت کرده است: زمانیکه ابراهیم علیه السلام از ساختن بیت الله فارغ شد، جبرئیل آمد و روش طواف را که هفت مرتبه است به او نشان داد راوی می گوید: گمان می گنم که سعی بین صفا و مروه را هم نشان داد، سپس ابراهیم را به عرفات آورد و به او گفت: «أعرفت» آیا دانستی؟ ابراهیم فرمود: بله، گفت: از اینجاست که به آن عرفات می گویند. قَوْله : ( وَأَرِنَا مَنَاسِکَنَا ) قَالَ عَبْد بْن حُمَیْدٍ : حَدَّثَنَا یَزِید بْن هَارُون حَدَّثَنَا سُلَیْمَان التَّیْمِیُّ عَنْ أَبِی مِجْلَزٍ قَالَ لَمَّا فَرَغَ إِبْرَاهِیم مِنْ الْبَیْت أَتَاهُ جِبْرِیل فَأَرَاهُ الطَّوَاف بِالْبَیْتِ سَبْعًا قَالَ وَأَحْسِبهُ وَبَیْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَه ، ثُمَّ أَتَى بِهِ عَرَفَه فَقَالَ : أَعَرَفْت ؟ قَالَ نَعَمْ ، قَالَ : فَمِنْ ثَمَّ سُمِّیَتْ عَرَفَات . (فتح الباری لابن حجر – (۵ / ۲۳۲)
فضیلت روز عرفه: «عَنْ أَبِی قَتَادَهَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ قَالَ صَوْمُ یَوْمِ عَرَفَهَ کَفَّارَهُ سَنَتَیْنِ سَنَهٍ مَاضِیَهٍ وَسَنَهٍ مُسْتَقْبَلَهٍ وَصَوْمُ یَوْمِ عَاشُورَاءَ کَفَّارَهُ سَنَهٍ (مسند أحمد – (۴۶ / ۸۳) از ابی قتاده روایت است که رسول الله صلی الله علیه و سلم فرمودند: روزه ی روز عرفه سبب بخشش گناهان دو سال قرار می گیرد، یک سال گذشته و یک سال آینده، و روزه روز عاشورآء (یعنی دهم محرم) سبب بخشش گناهان یک سال قرار می گیرد.
چرا روز عاشوراء روزه می گیریم؟ «عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِیَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ قَدِمَ النَّبِیُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِینَهَ فَرَأَى الْیَهُودَ تَصُومُ یَوْمَ عَاشُورَاءَ فَقَالَ مَا هَذَا قَالُوا هَذَا یَوْمٌ صَالِحٌ هَذَا یَوْمٌ نَجَّى اللَّهُ بَنِی إِسْرَائِیلَ مِنْ عَدُوِّهِمْ فَصَامَهُ مُوسَى قَالَ فَأَنَا أَحَقُّ بِمُوسَى مِنْکُمْ فَصَامَهُ وَأَمَرَ بِصِیَامِهِ » (صحیح البخاری – (۷ / ۱۲۷) از ابن عباس رضی الله عنه روایت است که پیغمبر صلی الله علیه و سلم به مدینه تشریف آوردند ، یهود را دیدند که روز عاشوراء روزه می گیرند، فرمود: این روزه برای چیست؟ گفتند: این روز خوبی است، این روزی است که خداوند بنی اسرائیل را از دشمن شان نجات داد و موسی علیه السلام (برای شکر این نعمت) آن روز را روزه گرفت. آنحضرت صلی الله علیه و سلم فرمودند: پس من به (پیروی) موسی از شما شایسته ترم آنگاه پیغمبر صلی الله علیه و سلم آن روز را روزه گرفت و به روزه گرفتن آن روز دستور داد.
نکته ی قابل توجه: اینست که آیا روز عاشوراء که مسلمانان در کل دنیا آن را روزه می گیرند عین همان روزی است که بنی اسرائیل نجات یافتند؟ یا فقط همان تاریخ است، مسلما عین آن روز نیست و تاریخ آن هم در دنیا در یک روز نمی باشد، چون اختلاف افق وجود دارد.
اختلاف افق در شهرهای نزدیک به هم معتبر نیست ، لیکن در شهرهائی که حقیقتا افق آنها فرق میکند این اختلاف معتبر است و رؤیت ماه در یک منطقه برای مناطق دیگر اعتبار ندارد وباید برای خود آنها رؤیت ثابت شود .
دار الافتاء مدرسه دینی دار القرآن سراوان .
مولوی عبدالصمد غیاثی

مشاهده بیشتر

نوشته های مشابه

1 دیدگاه

  1. تحلیل زیبایی بود. من یک روحانی شیعه هستم. در مورد روز عرفه مقالات زیادی خوانده و خوانده ام . ولی انصافاً این مقاله نیز معقول و منطقی و زیبا بود.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

جای خالی را با عدد مناسب پر کنید *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن