ترجمه و مقالات متنوع

انتظارات جامعه امروزی از یک عالم دینی

انتظارات جامعه امروزی از یک عالم دینی

حسن بصری می گوید: قلم عالمان در روز قیامت با خون شهیدان وزن می شود، اگر عالمان نبودند مردمان مانند چهارپایان می بودند.

تعریف عالم
شخصی از رسول خدا – صلى الله علیه وسلم پرسید: عالم کیست؟ آن حضرت – صلى الله علیه وسلم فرمودند: «آن شخص که بیشتر از الله بترسد».
از حضرت جابر – رضی الله عنه روایت شده است که پیامبر صلى الله علیه وسلم فرمودند: «عالم کسی است که در کلام الهی، از فکر و اندیشه کار گیرد ، و بر طاعت او تعالى عامل باشد، و از کار‌های ناخشنود کننده‌ی او تعالى اجتنتاب ورزد».
امام غزالی – رحمه الله علیه می‌فرماید: «مراد از علما، فقط آن کسانی هستند که در خصوص مسایل هستی، نظری صحیح ارائه داده یا در کاینات تفکر و اندیشه کرده، به یگانگی خدا پی ببرید، اگر چه آنان طبق ضابطه، عالم نباشند».
حضرت حسن بصری – رحمه الله علیه – گفته است: «عالم کسی است که از پروردگار رحمان غایبانه بترسد و به اموری راغب و مایل باشد که خداوند متعال در آن رغبت دارد و از اموری که خدای سبحان از آن‌ها ناراضی است، اعراض کند».
در جایی دیگر می‌فرماید: «عالم کسی است که در نهان و آشکار از خدا بترسد، و هر آنچه خدا به آن ترغیب نموده، مرغوب او و آن چه در نزد حضرتش ناپسند باشد، از آن نفرت داشته باشد».

امام غزالی در احیاء علوم الدین می‌گوید:
عالم آن کس نیست که تنها لباس روحانی پوشیده و نام، شهرت و فضیلت یافته است. چنین کسانی بیش از تمام مردم، از خوف خدا فاصله دارند. هدف ما ار عالمان کسانی هستند که نعمت‌های خدا و افعال را می‌دانند و چنین افرادی کم یافت می‌شوند. به همین منظور، فضیل بن عیاض می‌گوید: اگر کسی از شما سؤال کرد، از خدا ترس دارید؟ در پاسخ او ساکت بمانید، چون که اگر بگوید نه، کافر می‌شوید و اگر پاسخ مثبت دهید، دروغ گفته‌اید. باز می‌گوید: خوف آن است که اعضاء را از انجام گناه باز دارد و پایبند به طاعت باشد و تا زمانی که خوف بر اعمال اثر نگذارد، نام آن وسوسه و خواطر است و آن را نمی‌سزد که خوف گویند و اگر خوف همراه عمل نباشد، هیچ گونه خیری در بر ندارد و در واقع دارای زیان است؛ چون این خوف از جهل و ناتوانی سرچشمه می‌گیرد

انتظارات جامعه امروزی از یک عالم دینی

۱- علماباید به روز باشند.

دانش ما در تمام زمینه ها روزبه روز در حال پیشرفت و کشف حقایق جدید این دنیای پر رمز و راز است و برای داشتن زندگی بهتر و موفق و کار آمدتر نیاز است تا دانش و سطح اطلاعات مردم به همان اندازه پیشرفت و ترقی داشته باشد و ملزومه این امر در مراحل اولیه بالابردن سطح اطلاعات و دانش علما بعنوان مراجع تقلید و الگوها راهنمایان مردم عادی می باشد، عالمی که کوچکترین اطلاعی از دانش و کشفیات جدید نداشته باشد و فقط بر اساس داشته های خود و اطلاعات ناچیز به راهنمایی و ارشاد و رفع مشکلات مردم اقدام کند قطعا نخواهد توانست موفق باشد و چه بسا شکست یک عالم می تواند در بعضی موارد ضربه ای جبران ناشدنی بر پیکرجامعه علما وارد سازد؛ پس لازم و ضروری است که علمای ما ساعاتی را به مطالعه و تحقیق اختصاص داده و با اطلاعات روز دنیا به روز بوده تا بهتر بتوانند به مردم و پیشرفت دین و اسلام کمک کنند.

۲- اختلافات شخصی خود را در مسایل دینی دخالت ندهند.

اختلاف نظر در مسایل فقهی و احکام بین علما امری طبیعی است و کسی نمی تواند خرده بگیرد؛ اما اختلافات شخصی علما نباید وارد محدوده انجام وظایف ایشان شود بدین معنی که در یکی از مسایل فقهی دو عالم که با یکدیگر اختلافات شخصی دارند مردم را در یک موضوع یکسان به دو جهت کاملا متفاوت راهنمایی کرده و در نهایت باعث سردر گمی وسلب اعتماد مردم نسبت علما شوند.

۳- با مردم و همدرد مردم باشند.

شخصی که بعنوان رهبر یک منطقه می باشد باید در تمام زمینه ها در کنار مردم و آشنا با درد آنها باشد، بعنوان یک راهنما مردم را از گناه و نافرمانی خدا دور بدارد و سعی کند جوانان را از محدوده خطر (گناه) دور نگه دارد.

۴- عالم باید خود به احکامات دین و شریعت پایبند باشد

علما چشم وچراغ این مردم هستند، اگر قرار باشد زندگی یک عالم با یک شخص عادی یکسان باشد نمی توان انتظار تاثیرگذاری مثبت بر مردم داشت، در واقع علما زیر ذره بین مردم هستند، فلان عالم فلان کار را کرد، فلان حرف را زد، اینطور راه رفت، اینطور حرف زد، اینگونه لباس پوشید، از این مدل لباس استفاده کرد و….

زمانی که هریک از کارهای وی خلاف احکام و دستورات الهی باشد هرچند از بند و ماده وتبصره خاصی استفاده کرد ه باشد و عذری موجه داشته باشد اما مردم از وی تبعیت می کنند.

۵- قبل از اینکه جهان راتغییر دهی ابتدا خودت را تغییر بده.

یک عالم برای اینکه بتواند جامعه را اصلاح کند لازم است در ابتدا خود را اصلاح کند. قبل از انکه بخواهد برای تربیت دیگران و متدین کردنشان اقدام کند در ابتدا خانواده خود را تربیت و اصلاح کند. عالمی که نتواند زندگی خود، همسروفرزندانش را طبق شریعت اداره کند نمی تواند به دیگران کمک کند.

پس لازم است علما در ابتدا خود را اصلاح کنند ، اگر در خانواده ونزدیکان خود کسی را دارند که قدم در مسیر اشتباه گذاشته سعی کنند در ابتدا آن شخص را به سمت مسیر درست هدایت کنند و بعد برای افرادجامعه آستین همت را بالا بزنند. فقط در این صورت است که می توانند موفق باشند.

۶- فضای مجازی را در دست خود بگیرند.

امروزه شبکه های اجتماعی و دنیای مجازی زمام جوانان ونوجوانان خود را در دست خود گرفته و افسار این شبکه ها در دست دشمنان دین قرار دارد و می توانیم بگوییم که زمام نسل امروز ما در دست دشمنان است و جوانان ما را به هر سمت و سویی که خودشان می خواهند می کشانند و این برای جامعه اسلامی ما ضایعه ای دردناک و پر خطر است . پس لازم است علمای ما وارد میدان شوند و باحضور در شبکه های اجتماعی و فضای مجازی افسار جوانانمان را از دست دشمن گرفته و در دست خود بگیرند و راه را برای خارج شدن سرمایه های باارزشمان (که جوانان ونوجوانانمان هستند) به مسیر غلط برای همیشه مسدود کنند.

علما می توانند با ساخت کانال های اجتماعی مذهبی جوانان را به سمت خود جذب کنند و با ایجاد چالشهای هوشمندانه آ نها را برای همیشه در رکاب خود نگه دارند.

۷- نشست های مردمی داشته باشند

علما می توانند با برگزاری نشست های مردمی هر چند وقت یکبار ازنزدیک با مردم هم کلام شوند و درباره مسایل روز بهتر آن ها راهنمایی کنند.

۸- با مدارس دولتی در ارتباط باشند.

مدارس دولتی تربیت کنندگان فرزندان ما هستند و جگرگوشه های ما نیمی از روز خود را در مدارس می گذرانند، مدارس خانه هایی هستند که فرزندانی با تربیت ها و فرهنگ ها وعادت های متفاوت را یک جا ودر کنار هم نگه داشته و آنها را تربیت می کنند.

بدیهی است که دانش آموزان از یکدیگر چیزهای متفاوتی یاد می گیرند که در شکل گیری شخصیت فرزنمدانمان نقش دارند، از طرفی هم نباید نقش اولیای مدارس را نادیده گرفت؛

علما با ید با نظارت بر کار مدارس دولتی و آموزش وپرورش و دعوت به همکاری آنها تربیت فرزندان را برعهده بگیرد. درست است که مدارس محل تعلیم وتربیت هستند اما نمی توانیم شرایط جامعه امروزی را در نظر نگیریم و چشم و گوش بسته زندگی کنیم.

مدارس بدون همکاری علما و حمایتشان نمی توانند درکار تربیت فرزندان جامعه  موفق باشند.

علما باید برنامه ای تدارک ببینند که بتوانند هر چند وقت با همکاری مسئولین آموزش و پرورش و اولیای مدارس نشستهای مذهبی با دانش اموزان داشته باشند علی الخصوص دانش آموزان دختر.

متاسفانه در بعضی مدارس نیاز به آموزش احکام، نماز، قرائت و حتی روخوانی ساده قرآن شدیدا احساس می شود و مسئولیت سهل انگاری در تعلیم این موارد از جهتی برعهده ی آموزش و پرورش و از جهتی دیگر بر عهده ی علمای ما است.

اگر مسئولین مدارس دینی و دولتی بدون در نظرگرفتن تعصبات خشک وخشن خود و با کنارگذاشتن غرور و جاه طلبی عده ای دست در دست یکدیگر می گذاشتند و از روی دلسوزی ونه کسب نام ومقام وشهرت ، برای فرندان جامعه تلاش می کردند مجبور نبودیم شاهد آنچه که امروز می بینیم باشیم.

۹- علما باید بر کار تمام صنف ها نظارت داشته باشند.

بسیار شدند کاسبان و مغازه داران و تاجران و صاحبان شرکت ها و فروشگاههایی که لقمه حرام بر سر سفره خانواده خود می برند و این تا حدودی به ضعف عملکرد علمای ما برمیگردد و باید در این زمینه نیز چاره ای اندیشیده شود.

۱۰- دختران امروز جامعه ما را دریابید.

اگر بخواهیم وارد جزئیات بحث شویم وقت اجازه نمی دهد، فقط همین اندازه می توانم بگویم فکری اساسی برا ی دختران و خواهرانمان بکنیم که در معرض خطر هستند.

دختران ما مادران آینده هستند، پس فکری اساسی باید کرد.

۱۱- شرایط کار خواهران را در اداره جات توجیه کنند.

زنان ما امروز دوشادوش مردان در جامعه مشغول فعالیت هستند، و اسلام کار زن در بیرون از خانه به شرط رعایت شرایط و ضوابط خاصی مجاز دانسته ، اما می بینیم زنان در جامعه مشغول فعالیت و کار هستند بدون اینکه ابتدایی ترین قوانین را که شریعت لحاظ کرده (از قبیل حجاب، اختلاط با نامحرم، …) در نظر بگیرند و رعایت کنند.

دیده می شود خواهران ما بدون پرده و حجاب با همکاران مردخود در حال اختلاط و گپ و گفت صمیمانه هستند و با هم رفت و آمد می کنند، این نشانه فرهنگ و تمدن نیست و پیشرفت و بزرگی تلقی نمی شود؛ این فساد است که در لباس پیشرفت خود را نمایان می کند، پیشرفتی که زن را بازیچه هوا و هوس قرار دهد پیشرفت نیست بلکه ننگ و خواری است برای آن جامعه.

زن می تواند در جامعه مشغول فعالیت باشد( چه بسا زنان می تواند کارهایی انجام دهند که ده ها مرد نمی توانند از عهده آن برآیند) اما با رعایت شئونات اسلامی، بدون داشتن کوچکترین ارتباط غیرشرعی با نامحرمان.

خواهران ما می توانند با همکاران مرد خود در صورت ضرورت با پرده و بدون لحن نازک ارتباط برقرار کنند اما با احتیاط.

اگر کار زن را در کنار مردان با احتیاط فرهنگ سازی درست کنیم دیگر کمتر خانواده ها دچار بی اعتمادی و کشمکش خواهند شد.

لازم است علما در این زمینه نیز با صاحب نظران نشستی ترتیب داده و چارهای بیندیشند.

نویسنده: ضحی نصرت

 

 

برچسب ها
مشاهده بیشتر

نوشته های مشابه

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

جای خالی را با عدد مناسب پر کنید *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن